Algemeen

De ijsbeer is een bijzonder dier. Over namen, bezoekjes en de noordpool.

De meeste tijd leven de ijsberen in de Noordelijke IJszee, omdat ze daar hun favoriete voedsel vinden: zeerobben en zeehonden. ‘s Winters wandelen ijsberen over de bevroren oceaan, in de zomer wachten ze bij de kust.

De hoeveelheid ijs wordt elk jaar minder door het broeikaseffect. Daardoor smelt het ijs en wordt het leefgebied van de ijsbeer steeds kleiner.

Als een ijsbeer op de grote ijsschotsen loopt, is ie vooral op zoek naar gaten en spleten in het ijs. De zeerobben en -honden gebruiken deze om adem te halen. Een ijsbeer hoopt hier er een te vangen.

Sommige watergebieden in het noordpoolgebied bevriezen niet. Dat zijn helemaal ideale plekken om voedsel te vinden.

Over de noordpool

In het noordpoolgebied bestaan alleen de randen uit land: de noordelijkste delen van Amerika, Azië en Europa. Het centrale deel van de noordpool is een enorme ijszee. Je kunt er met een duikboot ‘gewoon’ onderdoor varen.

In de winter is de Noordelijke IJszee bijna helemaal dichtgevroren.’s Zomers smelt het kustwater van de omliggende werelddelen en blijft alleen het middengedeelte van de noordpool bevroren. Dit vaste ijs is een stuk dikker dan het tijdelijke pakijs, dat zelden dikker is dan twee meter.

De dikste sneeuw- en ijslaag ligt op Groenland. Het is de enige plek in het noordpoolgebied waar een uitgebreide ijskap en hoge bergen liggen, tot 3700 meter hoog. Hier zijn ook de laagste temperaturen van het noordelijke halfrond gemeten: 70 graden onder nul.

Zolang mensen de omgeving van de beer respecteren, zijn zowel mens als ijsbeer veilig en gelukkig.

Je kunt bijvoorbeeld een Tundra Buggy nemen om ijsberen te zien. Het is een veilige en leuke manier voor mensen en ijsberen om dicht bij elkaar te zijn.

De beste manier om een wilde ijsbeer van dichtbij te zien, is door heel stil te zijn. Als je dan geduldig wacht, komt de beer naar je toe. Denk eraan je handen bij je te houden!

Wil je meer weten over Tundra Buggy Tours? Ga dan naar de website www.tundrabuggytours.com

Het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft in mei 2008 bekendgemaakt dat de ijsbeer de status van beschermde diersoort in de VS krijgt.

Dit verplicht Amerika om het leefgebied van de beren te beschermen. Het leefgebied op de Noordpool krimpt in als gevolg van de opwarming van de aarde. Hierdoor slinkt ook de ijsberen populatie in snel tempo.

Het is voor het eerst dat de status ‘bedreigde diersoort’ wordt verleend op basis van klimaatverandering. Sinds 2006 staat de ijsbeer wel als ‘kwetsbare’ diersoort op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten van de IUCN, de World Conservation Council. Tevens stelde de Fish and Wildlife Service van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken begin 2007 voor de ijsbeer op te nemen in de Endangered Species Act, die met uitsterven bedreigde dieren en planten beschermt. Volgens een woordvoerder van het Wereldnatuurfonds is het de eerste keer dat de VS een verband erkennen tussen opwarming van de aarde en bedreiging van de natuur.

De laatste metingen van het Amerikaans National Snow and Ice Center laten zien dat het poolijs veel sneller smelt dan verwacht. Volgens deskundigen zal door het smeltende ijs de nu nog 20- tot 25 duizend ijsberen in hoog tempo hun jachtterrein kwijtraken. Volgens schattingen zijn de ijsberen binnen 75 jaar uitgestorven.

Anders dan zwarte en bruine beren houden ijsberen geen winterslaap.

Alleen als een vrouwtje zwanger is, brengt ze vanaf november de winter door in een sneeuwhol dat ze zelf graaft in een sneeuwheuvel. Het hol heeft een tunnel en aan het eind van de tunnel is de kraamkamer. Soms zijn er meerdere kamers in een hol, maar meestal maar een. Een hol bevindt zich meestal op het vasteland, aan de kust. De meeste ijsberenholen vind je op Wrangel eiland, aan de kust van Siberië. Er zijn daar 500 holen geteld.

In januari worden dan de kleine beertjes geboren.

En de mannetjes?

De mannetjes doen in de winter hetzelfde als wat ze in de zomer doen: jagen, eten en slapen.

Overigens is de winterslaap bij de ijsbeer niet helemaal hetzelfde als bij andere dieren. Het is meer een winterrust, want het ijsbeer-vrouwtje wordt soms even wakker. Dat was bijvoorbeeld goed te zien op de webcam waarmee ijsbeer Tania in Blijdorp in januari 2010 werd gevolgd.

Wetenschappers en onderzoekers gebruiken een helikopter om ze te vinden en schieten dan een verdovingspijltje. Zo’n pijltje doet nauwelijks pijn, het voelt precies hetzelfde wanneer wij bij de dokter een spuitje krijgen. Een kleine prik die je nauwelijks voelt.

In het pijltje zit een slaapmiddel. Als de beer slaapt, landt de helikopter en kunnen de onderzoekers aan de slag. Ze wegen en meten de beer en nemen een tand om zijn leeftijd te bepalen. Ook nemen ze wat bloed af en verder knippen ze wat van zijn vacht af om te controleren hoe gezond de beer is. Vaak krijgt de ijsbeer ook een tattoo met een nummer in zijn lip en een label aan zijn oren. Soms krijgt een ijsbeer ook wat medicijnen om hem gezond te houden.

Dankzij het label weten ze de volgende keer dat de beer gevangen wordt, hoe oud de beer is. Ook kunnen ze zien hoeveel de beer gegroeid is en of hij gewicht heeft verloren of is aangekomen.

Voordat de beer losgelaten wordt, komt er op de rug van de beer nog wat haarverf. Deze verf blijft een tijdje zichtbaar en verdwijnt vanzelf. Op deze manier zullen de onderzoekers, als ze de beer binnen korte tijd weer zien, hem niet vangen. Dat scheelt veel geld, want het kost meer dan duizend euro om een beer te vangen.

Waarom willen we dat allemaal weten?

IJsberen worden gevangen zodat wij meer van ze kunnen leren. Als we niks van ze weten, doen we per ongeluk misschien dingen die slecht voor ze zijn. Als we weten hoe het met hun gezondheid staat, hoe lang ze leven, wat hun favoriete eten is, hoeveel jongen ze krijgen en meer, leren we ook wat de beste manier is om ze te beschermen.

Halsband

In de lente krijgen vrouwtjesberen soms een radiozender om. Dankzij de zender en satellieten kunnen de wetenschappers de beer volgen en weer meer over de beren leren. Omdat de radiozender makkelijk afvalt, krijgen alleen de vrouwtjesberen een zender. Er zijn diverse websites waarop je de ijsberen kunt volgen:

Een hele wetenschappelijke uitleg over de ijsbeer vind je op de website van de Universiteit van Michigan. Deze informatie is in het Engels.

Er zijn ijsberen bekend van 20 jaar of ouder, maar dat zijn er niet veel. De meeste beren worden zo’n 15 à 18 jaar oud. De oudste ijsbeer was 32 jaar, de oudste ijsbeer in een dierentuin werd zelfs 41 jaar.

Je ontdekt de leeftijd van een ijsbeer door een tand weg te nemen en te bekijken. Elk jaar groeien de tanden een beetje groter. Als je nu de bovenkant van de tand eraf snijdt, ontdek je ringen. Elke ring is een jaar, net zoals bij bomen. Tel de ringen en je weet de leeftijd. Vijf ringen betekent dus vijf jaar.

Een tijdlang waren ijsberen in de problemen. Mensen doodden de beren alleen maar voor de lol, en de leefruimte voor ijsberen werd kleiner toen mensen zich meer en meer naar het noorden verplaatsten.

Tegenwoordig is het vooral het broeikaseffect dat de ijsberen bedreigt. Door de toenemende temperatuur van het water, smelt het ijs op de Noordpool. Hierdoor kunnen de ijsberen steeds moeilijker over land op zoek naar voedsel.

Veel landen werken nu echter samen om de ijsbeer te helpen. Door de leefomgeving te beschermen en de jacht op ijsberen te verbieden of te reguleren. Het gaat nu beter met de ijsberen, maar ze hebben nog steeds onze hulp nodig. We moeten door blijven gaan om de beren grote, veilige leefgebieden te geven en ervoor zorgen dat hun territorium schoon en gifvrij is. Help je mee?

Vertaling: “Het is onze verantwoordelijkheid om de aarde te redden