Een ijsbeer gebruikt zijn 42 tanden om eten te vangen, stukken vlees af te kluiven en andere beren bang te maken. De tanden van een ijsbeer zijn langer en scherper dan die van grizzly beren.

IJsberen kauwen niet veel op hun eten. Het liefst slikken ze grote stukken eten in één keer naar binnen.

Veel mensen denken dat ijsberen een roze tong hebben, net als mensen. Dat klopt niet. De tong van een ijsbeer is donkerblauw en zwart, bijna paars-achtig. En ze hebben een hele slechte adem.

IJsberen zijn veel tijd in het water. Hun lange nek maakt het mogelijk goed te zien waar ze heen gaan.

Mannetjes en vrouwtjes hebben verschillende soorten nekken. De nek van een vrouwtje is smaller dan haar kop, net zoals bij mensen. Een mannetje heeft echter zo’n sterke en grote nek, dat deze groter is dan zijn kop.

Stel je voor dat jouw vinger de nek en kop van een ijsbeer is. Het bovenste kootje van je vinger is de kop. Je kunt hier een gezichtje op tekenen. De rest van je vinger is dan de nek. Onderzoekers kunnen nooit een riem om de nek van een mannetjesbeer doen, want deze glijdt makkelijk van zijn hoofd af. Net zoals een ring van je vinger afglijdt.

IJsberen hebben vier grote poten (klauwen) die wel 30 centimeter groot kunnen zijn. De gigantische poten werken als sneeuwschoenen. Door de breedte wordt het gewicht van de ijsbeer verdeeld zodat ze zelfs over dun ijs kunnen lopen. De ijsbeer heeft o-benen. Hun tenen en nagels wijzen naar binnen. Dit zorgt er voor dat ze met hun zware lichaam niet uitglijden op het gladde ijs of sneeuw. Een gladde helling neemt de beer vaak glijdend op zijn buik, met gestrekte ledenmaten.

Tenen

Aan elke poot heeft een ijsbeer vijf tenen, met elk een scherpe ‘nagel’ aan het einde van elke teen. Met deze nagels kunnen ze voedsel oppakken, maar zichzelf ook verdedigen van andere ijsberen door van die vervelden sneetjes te krabben.

Zwemmen

Tussen elke twee tenen is een klein beetje huid, daardoor lijkt de poot een beetje op de staart van een zeehond. Hierdoor kan de ijsbeer makkelijker in het water zwemmen. Hij haalt een snelheid van zo’n 10 kilometer per uur in het water, en houdt dat lang vol. Een ijsbeer kan zo’n 96 kilometer achter elkaar zwemmen! Overigens kunnen ze 4,5 meter diep duiken.

Tijdens het zwemmen worden alleen de lange haren nat, de dichte vacht daaronder blijft droog. Als hij zwemt doet hij zijn neusgaten dicht en zijn ogen open. Hij gebruikt alleen zijn voorpoten om te zwemmen. De achterpoten doen niets. Met de open ogen en gesloten neusgaten duiken de ijsberen helemaal onder water en kunnen dit 2 minuten, zonder opnieuw adem te halen, uithouden.

Lopen en rennen

De voetzool heeft een heleboel kleine kussentjes, net zoals bij een basketbal. Hierdoor houdt een ijsbeer goed grip op het ijs, waardoor de kans op uitglijden veel kleiner is. Hij kan ook rennen: op korte afstand kan een ijsbeer een snelheid van zo’n 40 kilometer per uur halen.

IJsberen zijn overal bedekt met hun vacht, behalve op het puntje van hun neus en de onderkant van hun poten. Hun vacht is wit, waardoor ze moeilijker in de sneeuw te zien zijn. We noemen dit camouflage. Hun vacht lijkt vaak puur wit, maar soms is het meer een beetje geel. Dat zie je als ze in de zon hebben gelegen. IJsberen vinden het ook prettig om in zeewier te liggen, waardoor ze soms ene bruine kleur krijgen. Uiteraard kunnen ze ook smerig worden door over de grond te rollen.

Onder al dat wit zit de huid van de ijsbeer. Deze is zwart! Dat houdt de warmte goed vast.

Twee lagen

Om warm te blijven heeft een ijsbeer twee lagen van vacht. Een toplaag en een onderlaag. De toplaag is gemaakt van lange, olieachtige haren die precies hetzelfde doen als jouw winterjas. Het is een beschermende laag om de beer warm en droog te houden. Wanneer een ijsbeer gaat zwemmen, voorkomt de toplaag dat de onderlaag nat wordt. Als een beer uit het water komt kan hij alle water van hem afschudden, precies zoals een natte hond zich droogschudt.

De onderlaag is een zachte laag dat hetzelfde doet als een sweater. Het is dik en wollig en houdt de beer warm. Alle kleine ruimtes tussen de haren zijn precies hetzelfde als de kleine ruimtes tussen de draden van iemands sweater. Allebei houden ze warme lucht vast, waardoor wij en de ijsbeer warm blijven. Elk haartje heeft ook zelf kleine ruimtes waardoor meer lucht vastgehouden kan worden. Hierdoor is ijsbeer-haar heel goed om ijsberen lekker warm te houden.

Drijven

Lucht is daarnaast erg goed om ervoor te zorgen dat iets blijft drijven op het water. Net als een strandbal blijft drijven vanwege de lucht erin, helpt de lucht in en rond de vacht een ijsbeer drijven. Het is net of ze altijd een reddingsvest dragen!

In mei of juni, als het weer warmer wordt, begint de ijsbeer zijn oude vacht te verliezen. De nieuwe vacht voor de komende winter begint vervolgens te groeien. Omdat ze geen nieuwe kleren kunnen kopen, verliest een ijsbeer elk jaar zijn vacht en groeit er nieuwe voor in de plaats. Katten en honden doen dat op dezelfde manier. Let maar eens goed op.

In dit filmpje (Engelstalig) krijg je meer uitleg.

Wetenschappers volgden in 2005 een ijsbeer die minstens 74 kilometer, maar misschien wel 100 kilometer, heeft gezwommen in één dag. Dat is de eerste keer dat bewezen werd dat een ijsbeer zover kan zwemmen.

Het is bekend dat ijsberen duizenden kilometers in een jaar kunnen afleggen op zoek naar voedsel. Vaak werd gedacht dat ze stukken daarvan ook over ijs hadden gelopen of dat ze meeliften op een ijsberg. Nu is echter bekend hoe lang de beer in het water zat, dankzij satelliet-technieken.

Het vrouwtje die naar de oud-Noordse sneeuwgodin Skadi is gedoopt, was in het voorjaar voorzien van een zendertje. Ze begon haar zwemtocht op 20 juli ten oosten van het Noorse Spitsbergen. Ze zwom in noordoostelijke richting en kwam een dag later op het eiland Edgeoya weer aan land. Omdat de beer waarschijnlijk niet in een rechte lijn zwom, zal de totale afstand meer geweest zijn dan 74 kilometer. De gemiddelde zwemsnelheid bedroeg 3 à 4 kilometer per uur, wandeltempo dus.

Wil je de tocht van Skadi en de ijsbeer Borealis volgen, kijk dan op de website van het Wereld Natuur Fonds.

 

Mannetjes ijsberen (beren) zijn groter dan vrouwtjes (zeugen). Een beer kan tussen de 300 en 600 kilogram wegen. Zeugen (vrouwtjes) wegen tussen de 150 en 300 kilo, behalve als ze zwanger zijn. Dan wegen ze soms net zoveel als een mannetje.

De zwaarste ijsbeer die ooit is gevonden woog 1002 kilo en was 370 centimeter lang. Als je met 25 kinderen in de klas zit die allemaal 40 kilo wegen, dan nog zou deze ijsbeer zwaarder zijn dan jullie allemaal bij elkaar!

Van een afstandje lijkt een ijsbeer soms hartstikke klein. Zelfs dichtbij vergeten we soms hoe groot de beer is totdat… hij op zijn achterpoten gaat staan. Ze kunnen zich zelf zover uitrekken dat hun neus net zover komt als hun voorpoten. Je begrijpt, ijsberen hebben een lange nek.

  • Schouderhoogte: 1,50 meter.
  • Mannetjes worden gemiddeld 190 tot 240 centimeter lang (gemeten van het puntje van zijn neus tot het einde van zijn staart)
  • Vrouwtjes worden gemiddeld 170 tot 200 centimeter lang.

IJsberen gaan op een grappige manier naar de wc:

Ze lopen achteruit op hun voorpoten. Als de achterpoten op de juiste plaats zijn, nemen ze nog één stap achteruit met hun voorpoten. Het is dan net of hun kont uitsteekt. Dan gaat hun kleine staart in de hoogte en doen ze wat ze moeten doen.

 

Als een ijsbeer in slaap valt op een dag dat het sneeuwt, dan raakt de beer geheel bedekt met die sneeuw. Een deken van sneeuw bedekt de ijsbeer. Maar omdat er net als in het haar van de ijsbeer kleine ruimtes met lucht zitten tussen de sneeuwvlokken op de grond, krijgt de beer het niet echt koud. En dan klinkt nul graden heel erg koud, maar dat is nog altijd veel beter dan -20 graden celsius. Een dikke laag sneeuw beschermt de ijsbeer dus tegen koude temnperatuur en hevige wind. Soms graven ijsberen zelfs een gat in een sneeuwbank om daarin te liggen. Blijven ze lekker warm.

Te warm?

De onderlaag van vet (‘blubber’) dat de beer warm houdt in de winter, zorgt er in de zomer voor dat de ijsbeer het erg heet krijgt. Hoe zou jij je voelen met je dikke winterjas op een stralende zomerse dag? Om koel te blijven in de zomer, worden ijsberen erg lui en spreiden ze hun lichaam zoveel als mogelijk. En ook een zwemtocht in de frisse Poolzee houdt ze lekker koel.

Overigens is het niet de vetlaag die de ijsbeer warm houdt. Anders dan andere dieren op de Noordpool, zoals de zeeleeuw, is voor de ijsbeer de vacht veel belangrijker. Het vet is niet goed verdeeld over het lichaam, want het zit vooral rond de heupen. De belangrijkste functie van het vet is energiebron in tijden dat de beer weinig voedsel vindt of in de winterslaap van de vrouwtjes. De vacht en het vet samen zorgen er voor dat de lichaamstemperatuur van de ijsbeer precies hetzelfde is als dat van jou: 37 graden Celsius.

Zien

Om goed te kunnen jagen, zowel overdag als ’s nachts, moeten ijsberen goede ogen hebben. Hun twee zwarte ogen kijken recht naar voren, waardoor ze makkelijk hun prooi kunnen zien. IJsberen zien ook kleuren, maar waarschijnlijk niet zo goed als wij mensen. Ze kunnen wel heel goed ‘diepte’ zien.

Hun ogen hebben een beschermende laag waar ze doorheen kunnen kijken. Dit derder paar oogleden beschermen hun ogen tegen helder zonlicht en de reflecties van sneeuw en ijs. Het is net een ingebouwde zonnebril!

Horen

Niemand is er helemaal zeker van hoe goed een ijsbeer kan horen. Waarschijnlijk doen ze dat net zo goed als mensen.

Je kunt ook zelf horen hoe een ijsbeer klinkt:

 

Ruiken

De ijsbeer heeft één van de beste neuzen ter wereld. Soms zie je een ijsbeer op twee achterpoten staan met de neus in de lucht. Zo kan hij nog beter ruiken wat er allemaal in de buurt is.

Er zijn ijsberen bekend die meer dan 320 kilometer in een rechte lijn liepen, recht op het voedsel af. Alleen zijn neus leidde de ijsbeer naar het eten. Ook ruikt een ijsbeer een zeehond die een meter onder het ijs zit en meer dan 1 kilometer verder is. Een ijsbeer kan zelfs dode walvissen of zeehonden op 30 kilometer ruiken.

Smaak

IJsberen gebruiken hun grote donkere tong om te proeven. Net als jij houdt hij van sommig eten meer dan van ander. Maar ze houden wel van voedsel waar jij en ik helemaal niets van moeten hebben. Ze eten bijvoorbeeld graag heel veel vet en zelf voedsel dat al aan het rotten is… yak. Op sommige dagen eten ijsberen ook zeewier. Eet smakelijk!

Voelen

IJsberen moeten een goede tastzin hebben, want ze kunnen heel voorzichtig dingen verschuiven en verplaatsen met hun klauwen. Ook kunnen ze heel voorzichting spullen met hun mond optillen.